Κάθε φθινόπωρο, χιλιάδες δρομείς φορούν τα παπούτσια τους και κατευθύνονται στα μονοπάτια. Όχι σε στίβο, όχι σε άσφαλτο. Σε χώμα, πέτρες και βουνοπλαγιές.
Η πλατφόρμα TycheBets.gr, που παρακολουθεί τάσεις αθλητικής συμμετοχής στην ελληνική αγορά, εντόπισε αύξηση στις εγγραφές αγώνων trail running κατά περίπου 35% μέσα στην τελευταία τριετία. Παρόμοια εικόνα βλέπουμε και στους δικούς μας αγώνες. Το INTERSPORT ELLINIKON Cross Country Race υποδέχεται κάθε χρόνο δρομείς που για πολλούς είναι η πρώτη τους φορά σε ορεινό αγώνα.
Τι είναι αυτό που τραβάει τον κόσμο στα μονοπάτια;
Το τρέξιμο αλλάζει τόπο
Για χρόνια, ο Έλληνας δρομέας ήξερε μόνο τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Ο μαραθώνιος, τα 10 χιλιόμετρα, η βόλτα στο πάρκο. Αυτά ήταν τα δεδομένα.
Τα τελευταία χρόνια κάτι άλλαξε. Ο κόσμος βαρέθηκε τον ίσιο δρόμο. Ζητά κάτι που να του δίνει αίσθηση περιπέτειας. Το ορεινό τρέξιμο του το δίνει αυτό.
Δεν χρειάζεσαι ειδικές εγκαταστάσεις. Δεν πληρώνεις συνδρομή. Βγαίνεις έξω από την πόλη, βρίσκεις ένα μονοπάτι και τρέχεις.
Αυτό είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του trail running. Η απλότητά του.
Τι διαφέρει από το κλασικό τρέξιμο
Πολλοί αρχάριοι πιστεύουν ότι το ορεινό τρέξιμο είναι πιο δύσκολο τρέξιμο στο ίδιο μήκος. Δεν είναι ακριβώς έτσι.
Το έδαφος αλλάζει κάθε λίγα μέτρα. Μια ανηφόρα, μια κατηφόρα, ένα βράχος, λάσπη μετά τη βροχή. Ο εγκέφαλος δουλεύει συνεχώς για να προσαρμόσει κάθε βήμα. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος περνάει χωρίς να το καταλαβαίνεις.
Στον ασφαλτοστρωμένο δρόμο, κοιτάς το ρολόι. Στο μονοπάτι, κοιτάς πού πατάς.
Επίσης, το ορεινό τρέξιμο δουλεύει διαφορετικούς μυς. Οι γλουτοί, τα πόδια, ο κορμός. Μπαίνουν όλα στο παιχνίδι. Ένας δρομέας που τρέχει μόνο σε επίπεδο έδαφος και δοκιμάζει για πρώτη φορά μια ανηφόρα σε χώμα, θα νιώσει μυς που δεν ήξερε ότι υπάρχουν.
Ποιος μπορεί να το κάνει
Αυτό ρωτούν πολλοί. Ειδικά άνθρωποι που δεν αθλούνται επαγγελματικά.
Η απάντηση είναι: σχεδόν όλοι. Τα βασικά που χρειάζεσαι είναι:
- Καλά παπούτσια trail running με αντιολισθητική σόλα
- Ένα μπουκάλι νερό ή φλάσκα
- Βασική φυσική κατάσταση που σε επιτρέπει να περπατήσεις γρήγορα για 30 λεπτά
Από κει και πέρα, χτίζεις. Αρχίζεις με μικρές αποστάσεις. Περπατάς τις ανηφόρες αντί να τρέχεις. Ο χρόνος δεν έχει σημασία.
Στον αγώνα Ellinikon Fun Run 6K, κάθε χρόνο βλέπουμε ανθρώπους που τρέχουν για πρώτη φορά σε τέτοιο έδαφος. Μερικοί τελειώνουν με χαμόγελο, μερικοί με πόνους στα πόδια και μερικοί με χαμόγελο ενώ έχουν πόνους στα πόδια.
Η κοινότητα πίσω από τα μονοπάτια
Ένα πράγμα που δεν περιμένει κανείς όταν ξεκινά το trail running είναι οι άλλοι δρομείς.
Στους αγώνες ορεινού τρεξίματος επικρατεί κλίμα διαφορετικό από ό,τι στους αστικούς αγώνες. Κανείς δεν πατάει τον διπλανό του για να τερματίσει νωρίτερα. Αν κάποιος κοντοστέκεται, ο επόμενος στη σειρά ρωτάει αν είναι καλά.
Αυτή η κουλτούρα δεν είναι τυχαία. Το δύσκολο έδαφος φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά. Όταν τρέχεις σε ένα στενό μονοπάτι δίπλα σε έναν ξένο, ο ξένος σύντομα παύει να είναι ξένος.
Τα τελευταία χρόνια, πολλές ομάδες trail running έχουν δημιουργηθεί σε όλη την Ελλάδα. Συναντιούνται τα Σαββατοκύριακα, βγαίνουν στα βουνά γύρω από τις πόλεις τους, τρέχουν μαζί. Η κοινωνική πλευρά του αθλήματος είναι τόσο σημαντική όσο και η φυσική.
Τι λένε τα νούμερα για την Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει μια ιδιαίτερη σχέση με τα βουνά. Το 80% της χώρας είναι ορεινό ή ημιορεινό. Αυτό σημαίνει ότι σε σχεδόν κάθε γωνιά της χώρας υπάρχει έδαφος κατάλληλο για trail running.
Τα τελευταία χρόνια έχουν δημιουργηθεί δεκάδες οργανωμένοι αγώνες σε όλη την Ελλάδα. Από τη Θεσσαλονίκη ως την Κρήτη, από τα Μετέωρα ως την Πελοπόννησο. Οι αγώνες αυτοί φέρνουν στις τοπικές κοινότητες δρομείς από ολόκληρη τη χώρα και από το εξωτερικό.
Ο αγώνας INTERSPORT ELLINIKON Cross Country Race, που διεξάγεται κοντά στο Ελληνικό Γορτυνίας, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ξεκίνησε μικρός και μεγάλωσε κάθε χρόνο. Σήμερα προσφέρει αποστάσεις από 6 χιλιόμετρα ως 52 χιλιόμετρα. Ένας αγώνας για κάθε επίπεδο.
Η προετοιμασία που χρειάζεται
Πόσο καιρό χρειάζεσαι για να ετοιμαστείς για έναν αγώνα ορεινού τρεξίματος;
Αυτό εξαρτάται από την απόσταση. Για έναν αγώνα 6 χιλιομέτρων, 4 με 6 εβδομάδες τακτικής προπόνησης αρκούν για κάποιον που ήδη κινείται. Για αποστάσεις άνω των 25 χιλιομέτρων, χρειάζεται πολύ πιο συστηματική προετοιμασία.
Μερικές βασικές αρχές που ισχύουν για όλες τις αποστάσεις:
- Ξεκίνα σε επίπεδο έδαφος και πέρνα στα μονοπάτια σταδιακά
- Δούλεψε ειδικά τις ανηφόρες και τις κατηφόρες ξεχωριστά
- Μην αγνοείς τις ασκήσεις ενδυνάμωσης, ειδικά για τον κορμό
- Κοιμήσου αρκετά τις εβδομάδες πριν τον αγώνα
Το πιο συχνό λάθος που κάνουν οι αρχάριοι είναι ότι τρέχουν πολύ γρήγορα τις ανηφόρες. Η ανηφόρα δεν είναι ο εχθρός σου. Είναι το τμήμα όπου μπορείς να πάρεις ανάσα και να φυλάξεις ενέργεια για αργότερα. Πολλοί έμπειροι δρομείς περπατούν τις ανηφόρες και τρέχουν τις κατηφόρες.
Τι συμβαίνει στο σώμα κατά τη διάρκεια ενός αγώνα
Πολλοί νέοι δρομείς απορούν γιατί μετά από έναν αγώνα trail νιώθουν πιο κουρασμένοι από ό,τι μετά από έναν ασφαλτοστρωμένο αγώνα ίδιας απόστασης.
Ο λόγος είναι απλός. Στο ανώμαλο έδαφος, οι σταθεροποιητικοί μυς του ποδιού και της ποδοκνημικής δουλεύουν συνεχώς. Κάθε βήμα σε ανισόπεδο χώμα απαιτεί μικρές ρυθμίσεις ισορροπίας που δεν χρειάζονται σε επίπεδη άσφαλτο.
Επίσης, οι κατηφόρες στο ορεινό τρέξιμο δεν είναι ξεκούραστες. Τα τετρακέφαλα μπαίνουν σε έκκεντρη σύσπαση, που σημαίνει ότι ο μυς δουλεύει ενώ ταυτόχρονα επιμηκύνεται. Αυτό προκαλεί τον πόνο που νιώθεις στα πόδια τις μέρες μετά τον αγώνα.
Για αυτό, η αποκατάσταση μετά από έναν αγώνα trail χρειάζεται τουλάχιστον δύο ημέρες περισσότερο από ό,τι μετά από έναν κλασικό αγώνα δρόμου. Τεντώσεις, ξεκούραση και υδατάνθρακες στο πιάτο.
Ένας λόγος παραπάνω να ξεκινήσεις
Το ορεινό τρέξιμο δεν είναι μόνο σωματική άσκηση. Πολλοί δρομείς λένε ότι τα μονοπάτια τους βοήθησαν να ξεφύγουν από το άγχος της καθημερινότητας.
Όταν βρίσκεσαι σε ένα μονοπάτι και κοιτάς μόνο το επόμενο βήμα, το μυαλό σου αδειάζει από όλα τα υπόλοιπα. Δεν υπάρχουν emails, δεν υπάρχουν ειδήσεις, δεν υπάρχουν υποχρεώσεις. Υπάρχει μόνο το μονοπάτι.
Αυτή η αποσύνδεση έχει πραγματική αξία. Έρευνες δείχνουν ότι η άσκηση σε φυσικό περιβάλλον μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης στον οργανισμό πιο αποτελεσματικά από ό,τι η άσκηση σε κλειστό χώρο.
Αν δεν έχεις δοκιμάσει ποτέ να τρέξεις σε χώμα, ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή. Δεν χρειάζεσαι πολλά. Χρειάζεσαι ένα ζευγάρι παπούτσια και ένα μονοπάτι.
Και τα δύο τα βρίσκεις πιο εύκολα από όσο νομίζεις.